Het is niet elke dag dat jeune homme Pélardon van La Ferme des Carrigues langskomt, dus als die zich aanbiedt, ontvang ik hem met veel gebaar en verras hem op confetti, leg hem op een zacht bed van bedauwde bladeren, masseer hem teder met olijfolie en parfumeer zijn hoofd met peper, zout en geurig bonenkruid. Ik geef hem de beste plaats aan mijn tafel en schenk een glaasje rosé om z'n dorst te lessen. Het is altijd feest als Pélardon komt.
Dit is een fijn spel. Je neemt een schrift en een stift en tekent de ander binnen een zeer korte tijd, bijvoorbeeld 10 seconden, zodat je niet kan nadenken, ik begon. Toen vond ik dat mijn partner moest tekenen, hetgeen op enig verzet stuitte, ik zou kunnen tekenen en hij niet. Maar kijk wat een mooie tekeningen dit oplevert, wat een gevoeligheid en verschil! Ik ben er stilletjes jaloers op...
Dit is het meest geladen deel van een huis, herinner U als kind, toen de deur van de slaapkamer op een kier moest blijven om in te kunnen slapen zonder angst, alsof de afgesloten gang plots bevolkt werd door boosaardige gedrochten, David Lynch gebruikt het in zijn films, de verlaten langwerpige ruimte die leidt naar vertrekken waar dingen gebeuren die het daglicht beter niet zien, donker en bedoeld om te gebruiken op weg naar een andere plaats, wie zit er nu gezellig in de gang met een kopje koffie? De gang is verloren constructie uit een andere tijd toen er duidelijkheid moest geschept worden tussen namen, waarden en functies, een niemandsland vol nachtmerries, leegte en negatieve energie, spoken hebben trouwens ook een voorliefde voor deze vertrekken, rammelend met hun ketenen of flikkerende schaduwen werpend op deuren en door kieren. De gang, een verplichting om richting te kiezen, te beslissen waar je naar toe wil, kaal, koel en duister en daardoor net zo aantrekkelijk
alles smaakt anders in het zuiden, dat ondervind ook ik vanavond. Ik maak een ovenschotel met groenten, geen rijst, geen aardappelen of pasta... enkel groenten. En ik kom tot de conclusie dat ik geen vlees mis, integendeel. Met al die flauw smakende supermarkt-groenten bij ons bereid je geen volwaardige maaltijd. Au contraire ici, sublime! Ik snij courgettes in dunne schijven en leg de helft in een ovenschotel met olijfolie, dan een ui in ringen, lupinebonen uit bokaal (vind je die bij ons?) erboven, peper, zout, bonenkruid en uitzonderlijk straffe look uit de buurt (ik gebruik thuis soms tot 10 teentjes look om dezelfde intensiteit te bereiken als hier met 2), dan gemalen kaas, rucola en afsluiten met de andere helft courgettes en overgiet met een schandalige hoeveelheid olijfolie. Ik zet alles in een oven op 200°C gedurende een klein uur en sta versteld van de intense smaak van deze combinatie. Ligt het aan de buitenlucht, de biogroenten, de olijfolie of louter de perceptie op dit moment. Neemt niet weg... proberen!
Net onder de knie tot de bovenkant van mijn voet, en dan nog enkel van mijn linkerbeen, werd ik verrast door de zon op rood, het deel dat ongemerkt buiten de schaduw van de parasol had gelegen. De rest van mijn lijf ziet nog wit. Ik hou van wit, ik vind het een mooie kleur die mij meer beroert dan rood. Een wit vlak overtuigt mij dat er meer kan zijn, meer is, of helemaal niets moet zijn, het is neutraal en uitdagend tegelijk, biedt mij de mogelijkheid om het, in gedachte of concreet, verder in te vullen op mijn manier of net niet. Het rode deel van mijn been begaf zich buiten de beschermende zone en moet er aan geloven, het is veiliger om er binnen te blijven echter zonder dan te weten hoe het voelt om door de zon gestreeld te worden, geen zachte regen weg te kunnen vagen van de doorweekte huid, of gedroogd door een opstekende bergwind. Bescherming en zekerheid zijn ingepompte waarden, maar kunnen net dat korte leven maken tot de cel waarbinnen het hart smeekt om rood. Wit of rood, er is geen keuze, het gaat om allebei.
In de zoo elk bezoek aan de glazen kooien met mensen erin vermijdend, verzet elke vezel in mijn lijf zich tegen het spelen van een aap, zelfs nadat ik het al enkele maanden inoefen. Het begin was het moeilijkst, nu leer ik om niet meer na te denken en de aap bezit te laten nemen van mijn lijf. 'Terre Sauvage', un autre regard sur la nature, vertedert me vandaag, ligt het aan de apen, mijn evolutie in het 'aap-zijn' of aan de schoonheid van de foto's? Bij het bekijken van deze beelden beeld ik me reeds in hoe ik dit gevoel kan beschrijven met woorden en denk na over Charlotte Mutsaers, die bezwangerd werd door taal toen ze ontdekte dat één letter het verschil kan maken bij het bekijken van de wereld. Ik had het nog nooit zo bekeken. Zonder taal zijn de dingen slechts dingen, mensen gewoon mensen, een voorval zonder inhoud. Ik hou van haar taal, Kersebloed lees ik momenteel, en lees sommige zinnen twee, drie keer om te laten doordringen wat ze bedoelt, welk gevoel wordt bereikt in mijn hart. En worden er weer fijne nuances in mijn leven gebracht die een verklaring geven waarom ik doe wat ik doe, met verf, met taal, met architectuur, met voeding, met dans. Om net die zin te geven aan mijn bestaan die nodig is om alles tevreden af te sluiten, te begrijpen wat ons als mens anders maakt en een vis ook recht heeft op een fijne kerst.
Het was lang geleden dat ik nog in het zuiden van Frankrijk vertoefde. Ik ontwaak, open de luiken, het huis in typische stijl weekt alweer herinneringen los, herkenningspunten uit mijn jeugd, vergane glorie. Ik loop door de verkaveling tussen de verdampende reuze pijnbomen, grote tuinen en zwembaden naar het dorp beneden, passeer de tennisterreinen, Björn Borg, via de kerk naar de markt met verse groenten, honing, worst en vis. De bepleisterde villa's staan er wat verkommerd bij, te groot voor deze tijden, bescherming door tuinmuren en een veilig gevoel over de toekomst, de tijd dat 'sjiek' synoniem stond voor groot en een automatische inrijpoort met afstandsbediening, Dallas, Falcon Crest en Dynasty, vrouwen met Schwarzkopf-nevel, een Japanse karper die al dertig jaar leeft in een ingebouwd aquarium. Bossen jasmijn overwoekeren een groen hekwerk van het dorpshuis met geplaveide voortuin, een schuur staat te koop, volgend jaar schilder ik ergens in Frankrijk, dat is mijn droom. Vrijheid in plaats van sjiekheid. Authenticiteit in plaats van Maison&Decors. Leven in plaats van bang zijn.
Tien minuten verwijderd van de snelweg, tussen de Bourgondische wijngaarden, hangt de geur van vers gemaaid gras, vliegen van hun stengels knallende pioenen over kleine kikkers, brullend over het vijverwater. De oude vrouw met schort kromgebogen boven de bessenstruiken toont haar moestuin, en tussen frambozen gezaaid duizendschoon. Een zurig bloeiende vlier, de knikkende akelei en wilde rozen in decadent violet, irissen geel en indigo met bordeaux baarden, de glazen witte Nuits-St.-Georges met een licht rokerige eikhouten smaak en perzik toets, zes escargots, zich stoer voordoende mannen roodverbrand van het veld.
Acht uur van huis, ik zit op het marktplein, kijk omhoog naar het openstaande venster met de oude luiken en verplaats me in de kamer, laat inspiratie binnenstromen via de omringende heuvels, tussen de schilferig verhoute ranken door, de droge zekerheid van de kalkgrond binnenwaaiend als sterrenstof dat mijn hersenen verruimt.
Het is eigen aan ouder worden denk ik, plots geconfronteerd worden met jezelf op twaalfjarige leeftijd bijvoorbeeld. Vandaag vond ik een cd van Michel Fugain in de bib, zet hem op terwijl ik schilder en plots is daar dat kleine jongetje terug. Ik keek op naar deze man en zijn zot bazar-gevolg, dansend, zingend in de meest vreemde kleding, kleur mocht toen nog, over vogels, vrijheid, twijfel, zingen alsof je morgen zou sterven. Het is terug mijn levensmotto ontdek ik nu hier, 36 jaar later, na periodes van uitzichtloosheid, in de hoek staan, volwassen worden maar dan met de verkeerde betekenis, lees: mezelf aanpassen aan de 'serieuze' wereld. Waar is die liefde waarover men mij vertelde, die redder van de mensheid? Twijfel mag, onzekerheid is normaal, de wereld is helemaal niet wat je er als kind van verwacht, maar laat ons dat niet tegenhouden om te vliegen, hoger en hoger, naar verse en ijle lucht. En dat dit geregeld botst met economische belangen, ratings, en verzuurde mensen moet ik er bij nemen. Ik ben blij dat ik even terug mocht proeven van mijn naïeve zin in de wereld toen, het geeft me terug energie om vol te houden en mijn eigen weg te gaan, ook al is die niet ijkbaar. Ik pak mijn koffers en proef reeds het zeezout op mijn huid, hou mijn hoofd onder de golven en hoor het kloppen van de aarde in mijn slapen.
Met dit warme zomerweer kan ik niet anders dan verse pizza te maken. Ik neem zelfrijzende bloem, voeg een beetje water en olijfolie toe en kneed. Ik rol het deeg uit en bekleed de met olijfolie ingevette ovenschaal ermee, kook asperges en snij ze in drie stukken, leg ze op de bodem, dan verse lenteui, rode ui in ringen, peterselie, kappertjes en ansjovisfilets, besprenkel alles met olijfolie en kruid af met peper. Een half uur in de oven op 220°. Daar hoort een flesje rosé bij. Schol, op het mooie weer!
Ik danste de ziel uit mijn lijf voor publiek, zweet stroomde over mijn lijf en 'edele delen' , bezeten met een daaropvolgende duiveluitdrijving. Zwarte onweerswolken dreigen vanuit de verte, ik verlaat het gebouw en word geleid door mijn door Anderlecht gebiologeerde man naar een restaurant achter de hoek, frituur René, een fantastisch Belgische zaak, tweetalig zoals het hoort, vichyruiten tafellakens, bleekgele tegels, lieve mensen. We drinken een glas rosé op het terras als de hel losbarst, de aarde kraakt, la fin du monde in waterstralen uit het hemelgespan, garnaalkroketten, tomate crevettes, friet, steak in onze mond. Erasmus zit om de hoek in de filosofische tuin van Benoît Fondu, "daar waar vrienden zijn daar is rijkdom", het glas filtert de buitenwereld tot aanvaardbaar niveau. De madonna warmt zich aan de radiator, mist hangt tussen de bomen van het park, de rolmops staat klaar. België laat zich tergend traag ontdekken, chaos en wanorde zijn onze volksaard, ik ben tevreden.
Het vreselijke dorpscentrum met z'n pastiche architectuur, clubs, tuinmeubelen, druk verkeer en onbestaande stedenbouw ligt al achter ons, een grote nieuwe parking ligt naast de baan, het oude café werd vervangen door een onbeschaamd lelijke nieuwbouw, de oude inkomdeur staat zielloos en geamputeerd los in een nieuw aangelegde siertuin van het lijn-weg-klinkervak-invullen-haag-gesnoeide dakplataan-ronde lichtbollen op een paal-soort. Aan de andere kant van de weg ligt een andere tijd, rechte dreven geflankeerd door eiken, linden en beuken, de abdij, een hoeve met brandhout, zuurzoete brem met op de achtergrond een kromme oude den, frisse varens schieten enthousiast door de bosbes struiken, de geur van rottende bosgrond brengt heimwee naar mijn kindertijd. Tussen twee gemetste posten, verstopt tussen opgeschoten rododendrons, volgen we het stijgend aangehard zandpad en staan voor de maagd, omzoomd door meiklokjes, verder door viel een vrouw van haar paard en stierf er in 1964, de monsterlijke dekstier wordt bestegen door de koe terwijl ze kakt, fijne boterbloemen naast de weg. Ik hou van kastanjebomen.
Net onder de knie tot de bovenkant van mijn voet, en dan nog enkel van mijn linkerbeen, werd ik verrast door de zon op rood, het deel dat ongemerkt buiten de schaduw van de parasol had gelegen. De rest van mijn lijf ziet nog wit. Ik hou van wit, ik vind het een mooie kleur die mij meer beroert dan rood. Een wit vlak overtuigt mij dat er meer kan zijn, meer is, of helemaal niets moet zijn, het is neutraal en uitdagend tegelijk, biedt mij de mogelijkheid om het, in gedachte of concreet, verder in te vullen op mijn manier of net niet. Het rode deel van mijn been begaf zich buiten de beschermende zone en moet er aan geloven, het is veiliger om er binnen te blijven echter zonder dan te weten hoe het voelt om door de zon gestreeld te worden, geen zachte regen weg te kunnen vagen van de doorweekte huid, of gedroogd door een opstekende bergwind. Bescherming en zekerheid zijn ingepompte waarden, maar kunnen net dat korte leven maken tot de cel waarbinnen het hart smeekt om rood. Wit of rood, er is geen keuze, het gaat om allebei.
Ik danste de ziel uit mijn lijf voor publiek, zweet stroomde over mijn lijf en 'edele delen' , bezeten met een daaropvolgende duiveluitdrijving. Zwarte onweerswolken dreigen vanuit de verte, ik verlaat het gebouw en word geleid door mijn door Anderlecht gebiologeerde man naar een restaurant achter de hoek, frituur René, een fantastisch Belgische zaak, tweetalig zoals het hoort, vichyruiten tafellakens, bleekgele tegels, lieve mensen. We drinken een glas rosé op het terras als de hel losbarst, de aarde kraakt, la fin du monde in waterstralen uit het hemelgespan, garnaalkroketten, tomate crevettes, friet, steak in onze mond. Erasmus zit om de hoek in de filosofische tuin van Benoît Fondu, "daar waar vrienden zijn daar is rijkdom", het glas filtert de buitenwereld tot aanvaardbaar niveau. De madonna warmt zich aan de radiator, mist hangt tussen de bomen van het park, de rolmops staat klaar. België laat zich tergend traag ontdekken, chaos en wanorde zijn onze volksaard, ik ben tevreden.
